Erasmus+: staż zawodowy w Chanii (Grecja)

W dniach 21–23.04.2026 r. w ramach Erasmus+ Staff Mobility For Training dwie pracowniczki Oddziału Udostępniania Zbiorów Biblioteki Głównej Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej (BG UKEN) gościły w Bibliotece i Centrum Informacyjnym Politechniki Kreteńskiej/The Library and Information Centre of Technical University of Crete (L.I.Ce. TUC) w Chanii (Grecja).

Budynek główny Biblioteki Politechniki Kreteńskiej (Fot. A. Więk-Rutkowska).

Kampus Politechniki Kreteńskiej (fot. B. Wąsik).

Ważnym punktem wizyty był wykład wprowadzający, który wygłosiła Dyrektorka L.I.Ce. TUC Maria Ntaountaki, omawiający m.in. następujące zagadnienia:

– misja i najważniejsze wydarzenia w historii placówki;

– liczba i kategorie czytelników;

– posiadany księgozbiór (zakres tematyczny i formy gromadzonych materiałów);

– oferowane usługi, w tym zwłaszcza: zasady i formy udostępniania zbiorów; szkolenia użytkowników biblioteki; formy wsparcia dla czytelników z niepełnosprawnościami;

– dostępne narzędzia: zintegrowany system biblioteczny, technologia RFID (umożliwiająca bezprzewodowe odczytywanie i przesyłanie danych), oprogramowanie antyplagiatowe Turnitin (wykrywające również fragmenty napisane przez sztuczną inteligencję np. ChatGPT).

– współpraca z krajowymi i międzynarodowymi sieciami i stowarzyszeniami, m.in. Liga Europejskich Bibliotek Badawczych (LIBER), Helleńska Inicjatywa Otwartej Nauki (HOSI); omówienie Systemu Zarządzania Jakością, którego jednym z wymogów jest prowadzenie cyklicznych Elektronicznych Badań Satysfakcji Użytkowników.

Z kolei w wystąpieniu pracowniczek Biblioteki UKEN, poprzedzonym ogólną charakterystyką Krakowa jako miasta kultury i nauki, a także podstawowymi informacjami na temat Uniwersytetu KEN przedstawione zostały:

– struktura organizacyjna Biblioteki UKEN i zadania jej poszczególnych działów, w tym liczebność personelu i zasady awansu zawodowego;

– ogólną charakterystyka księgozbioru;

– system biblioteczny KOHA;

– zasady udostępniania zbiorów (w tym e-legitymacja);

– elektroniczne źródła informacji;

– takie inicjatywy, jak Muzeum Podręcznika UKEN, dostosowanie placówki i jej usług do potrzeb osób niepełnosprawnych, obecność Biblioteki w mediach społecznościowych.

Była również możliwość obserwowania codziennej pracy Biblioteki TUC: każdy z pięciu zatrudnionych w niej bibliotekarzy scharakteryzował i pokazał, na czym polegają jego obowiązki, co stworzyło przestrzeń do wymiany wiedzy i doświadczeń z zakresu dobrych praktyk, do zadawania pytań, omawiania zalet oraz wad danego rozwiązania.

Wyjazd szkoleniowy umożliwił porównanie funkcjonowania bibliotek uczelnianych o różnym charakterze oraz zaobserwowanie ciekawych rozwiązań organizacyjnych, mogących być inspiracją dla instytucji macierzystej:

· w L.I.Ce. TUC systematycznie bada się satysfakcję czytelników dot. usług świadczonych przez Bibliotekę. W jej różnych punktach rozmieszczone są pudełka, do których można wrzucać wypełnione formularze „Podziel się opinią” – zgłoszone uwagi są na bieżąco analizowane. Od 2005 r. przeprowadzane jest też przez instytucję zewnętrzną (podobnie jak i w innych greckich bibliotekach akademickich) dobrowolne Elektroniczne Badanie Satysfakcji Użytkowników;

· w zwiedzanej instytucji funkcjonuje usługa zdalnego drukowania (WebPrint), z której można skorzystać poprzez stronę L.I.Ce. TUC, za pośrednictwem konta instytucjonalnego. Każdy student i pracownik akademicki może w ciągu jednego semestru wykonać 50 darmowych wydruków;

· od 2026 r. L.I.Ce. TUC za pośrednictwem Hellenic Academic Library Link (HEAL Link) oferuje – przez platformę LeapSpace – dostęp do bazy ScienceDirect AI (SD AI). Umożliwia ona użytkownikom badanie i porównywanie – z wykorzystaniem sztucznej inteligencji – informacji z rzetelnych źródeł, tj. z 23 mln. pełnotekstowych recenzowanych publikacji naukowych i rozdziałów książek;

· w Grecji z powodzeniem funkcjonuje Narodowe Centrum Dokumentacji, które odpowiada za Narodowe Archiwum Prac Doktorskich/National Archive of PhD Theses (www.phdtheses.ekt.gr). Uczelnie greckie nie tworzą zatem własnych baz prac doktorskich, gdyż Centrum umożliwia zapoznanie się z dysertacjami powstającymi w całym kraju;

· L.I.Ce. TUC w 2015 r. przeszła z systemu bazującego na kodach kreskowych na system RFID, ze stacją samoobsługową do wypożyczeni, zwrotów i prolongat książek (selfcheck). W Wypożyczalni dyżur pełni bibliotekarz, który może jednocześnie wykonać usługi w sposób tradycyjny/ służyć pomocą. Przy drzwiach umieszczona jest bramka przeciw kradzieży, wykorzystująca system RFID;

· biblioteka dysponuje 6 salami do pracy grupowej dla czytelników (w tym 1 sala do wideokonferencji wyposażona w odpowiedni sprzęt i aplikację -platforma ePresence), dostępnymi po zarezerwowaniu przez stronę internetową, możliwe jest też krótkoterminowe wypożyczenie sprzętu, np. chłodnic do laptopów.

Poza biblioteką uniwersytecką pracowniczki BG UKEN odwiedziły również Miejską Bibliotekę Publiczną oraz Bibliotekę dla Dzieci i Nastolatków w Chanii. Wyjazd pozwolił m.in. na poznanie funkcjonowania i narzędzi pracy stosowanych w innej europejskiej bibliotece akademickiej oraz wymianę doświadczeń i dobrych praktyk między bibliotekarzami.

Dziedziniec Biblioteki Politechniki Kreteńskiej (fot. B. Wąsik).

Wypożyczalnia – stanowisko dyżurującego bibliotekarza przy wejściu do Biblioteki. Przed kolumną półka z nowościami bibliotecznymi (fot. B. Wąsik).

Wnętrze Biblioteki. Na parterze widoczny: księgozbiór z wolnym dostępem do półek, po prawej stronie stacja samoobsługowa do wypożyczania, zwracania i prolongaty książek (selfcheck). Na piętrze: widoczna kotara dźwiękoszczelna odgradzająca salę wykładową od reszty Biblioteki, a także drzwi do sal pracy zbiorowej (fot. B. Wąsik).

Stanowiska do pracy cichej i księgozbiór z wolnym dostępem do półek (fot. B. Wąsik).

Sala wykładowa z projektorem, miejsca do pracy cichej (fot. B. Wąsik).

Jedna z 6 sal do pracy grupowej dla użytkowników biblioteki, dostępnych po wcześniejszej rezerwacji (fot. B. Wąsik).

Sala do wideokonferencji (fot. B. Wąsik).

Drugie piętro. W tle księgozbiór z wolnym dostępem do półek i miejsca pracy cichej (fot. B. Wąsik).

Etykieta RFID naklejona z tyłu książki (fot. B. Wąsik).

Książki są oznaczane pieczęcią biblioteczną nie tylko w środku, ale i na brzegach kart – ułatwia to szybką identyfikację książki w wypadku próby kradzieży, a także utrudnia usunięcie oznaczeń bibliotecznych (np. zerwania etykiety RFID lub zamazania oznaczeń wewnętrznych) (fot. B. Wąsik).

Wykład Dyrektorki Biblioteki i Centrum Informacyjnego Politechniki Kreteńskiej Marii Ntaountaki dot. instytucji (fot. B. Wąsik).

Wykład Aleksandry Więk-Rutkowskiej i Barbary Wąsik na temat Biblioteki Głównej Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie (fot. bibliotekarka L.I.Ce. TUC).

Selfcheck – stanowisko samoobsługowe do wypożyczeni i zwrotów książek (system RFID) (fot. A. Więk-Rutkowska).

Szafki na ubrania wierzchnie i prywatne rzeczy czytelników mieszczące się przy wejściu do Biblioteki (fot. B. Wąsik).

Miejska Biblioteka Publiczna w Chanii (fot. A. Więk-Rutkowska).

Biblioteka dla Dzieci i Nastolatków w Chanii (fot. A. Więk-Rutkowska).

Źródła: Wszelkie informacje o L.I.Ce. TUC  zaczerpnięto ze strony internetowej tejże (adres on-line: https://www.library.tuc.gr/el/epikoinonia, ostatni dostęp: 29.04.2026 r.), a także z rozmów i materiałów promocyjnych (w tym prezentacji PowerPoint wykorzystanej podczas wykładu Dyrektorki Biblioteki Politechniki Kreteńskiej) przekazanych w trakcie wyjazdu szkoleniowego.