Erasmus+ - staż zawodowy w Paryżu

W dniach 6–9.10.2026 r. pracowniczka Oddziału Udostępniania Zbiorów BG UKEN dr Barbara Wąsik uczestniczyła w stażu zawodowym w ramach programu Erasmus+ zorganizowanym przez Association Institut Bibliothéque Polonaise de Paris. Zachęcamy do zapoznania się z relacją.

Głównym celem wyjazdu było zbadanie możliwości ułatwienia polskim pracownikom naukowym korzystania ze zbiorów XIX-wiecznych Biblioteki Polskiej w Paryżu (BBP). Mam tu na myśli m.in. nawiązanie współpracy dotyczącej skanowania materiałów, a także bezpośredniego kontaktu zawodowego z tamtejszymi pracownikami, gdy zaistnieje konieczność szybkiego pozyskania informacji niedostępnych online. Jest to o tyle istotne, że tylko część informacji o księgozbiorze dostępna jest w katalogu elektronicznym Biblioteki, pozostałych należy szukać w tradycyjnych katalogach kartkowych, dostępnych jedynie na miejscu w Paryżu, a przecież zasoby BBP (m.in. książki i druki, rękopisy, czasopisma, broszury, plakaty, obrazy, ryciny i rysunki, rzeźby, medale, monety, fotografie, mapy i atlasy) stanowią cenne źródło informacji, zwłaszcza dla badaczy zajmujących się historią XIX i XX wieku, o czym świadczy fakt, że zbiory dotyczące XIX w. w 2013 r. zostały wpisane na listę UNESCO „Pamięć Świata”.

Fot. 1 i 2. Siedziba Biblioteki Polskiej w Paryżu mieszcząca się na Wyspie św. Ludwika (fot. BW).

Podczas wizyty miałam możliwość zapoznania się z pracą dwóch z pięciu działów instytucji goszczącej: Działem Archiwalno-Bibliotecznym i Działem Kolekcji Artystycznych, a więc tych, których obszar działalności jest najsilniej powiązany z zakresem obowiązków i kompetencjami bibliotekarza. Podczas praktyk w Lektorium miałam możliwość m.in. bezpośredniej obserwacji, a także aktywnego zapoznania się ze specyfiką pracy instytucji goszczącej. W pierwszym z Działów zajmowałam się m.in. realizacją zamówień czytelniczych na rewersach kartkowych w magazynie bibliotecznym; pomagając wyszukiwać materiały potrzebne do przygotowania wystawy dotyczącej Komitetu Obrony Robotników (KOR) oraz wydarzeń października 1956 roku, zapoznałam się z katalogiem elektronicznym i kartkowym instytucji; zorientowałam się w specyfice zapytań kwerendowych napływających do Biblioteki.

Fot. 3. Dziedziniec Biblioteki (fot. BW).

Natomiast w drugim Dziale zapoznałam się ze strukturą, historią i naukowym opracowaniem (m.in.: identyfikacja autorstwa, proweniencji, technik graficznych, opis obiektu, stworzenie bibliografii wykorzystywanej przy tworzeniu opisu) zbiorów ikonograficznych, fotograficznych i różnorodnych obiektów będących w zbiorach BBP, udostępnianych na platformie PAUart. Katalog zbiorów artystycznych i naukowych Polskiej Akademii Umiejętności.

Skorzystałam też z możliwości zapoznania się z ekspozycją zbiorów trzech muzeów BPP, które mieszczą się w tym samym budynku: Salonu Chopina, Muzeum Adama Mickiewicza, a także Muzeum Bolesława Biegasa, które mogą stanowić inspirację do działalności wystawienniczej w Bibliotece UKEN.

Ważną formą działalności BBP jest organizowanie międzynarodowych spotkań naukowych i kulturalnych, głównie poświęconych relacjom polsko-francuskim. W czasie pobytu uczestniczyłam w międzynarodowym kongresie organizowanym przez BBP „Od rozczarowań października 56 do Komitetu Obrony Robotników (KOR) z 76”, który odbył się tam 7 i 8 października, co pozwoliło mi m.in. na obserwację zarządzania obsługą prelegentów zagranicznych, koordynacji paneli dyskusyjnych czy systemu tłumaczeń symultanicznych.

Ostatniego dnia pobytu przedstawiłam pracownikom BBP prezentację multimedialną na temat Biblioteki Głównej Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej. Stała się ona punktem wyjścia do wymiany wiedzy i doświadczeń z zakresu dobrych praktyk, do zadawania pytań, omawiania zalet oraz wad danego rozwiązania, omówienia podobieństw i różnic w funkcjonowaniu obu bibliotek.

Sumując, wyjazd pozwolił mi na: zapoznanie się z działalnością Biblioteki Polskiej w Paryżu, wymienienie się doświadczeniami i dobrymi praktykami z bibliotekarzami, podniósł moje kwalifikacje organizacyjne, zawodowe i językowe. Zbiegł się również w czasie z pracami nad regulaminem, który ma określać zasady i procedury zamawiania skanów przez użytkowników zewnętrznych. Wstępnie umówiłam się z koordynatorką mego wyjazdu z BBP na ponowny kontakt w tej sprawie w połowie przyszłego roku (2027 r.).

Fot. 4. Wejście prowadzące do Lektorium i Muzeów (fot. BW).

Fot. 5 i 6. Lektorium Biblioteki Polskiej w Paryżu (fot. BW).

Fot. 7 i 8. Katalogi kartkowe w Bibliotece Polskiej w Paryżu (fot. BW).

Fot. 9 i 10. Międzynarodowy kongres „Od rozczarowań października 56 do Komitetu Obrony Robotników (KOR) z 76”: sala obrad i przerwa konferencyjna (fot. BW).

Fot. 11. Prezentacja o Bibliotece Głównej UKEN (fot. pracownik BBP).

Fot. 12. Stoisko paryskiego bukinisty (antykwariusza) przy brzegu Sekwany (fot. BW).

Fot. 13. Księgarnia Polska w Paryżu – założona w czasach tzw. Wielkiej Emigracji w 1833 r. przez Eustachego Januszkiewicza pierwsza polska placówka księgarska działająca na obczyźnie (fot. BW).

Bibliografia:

Wszelkie informacje o BBP zaczerpnęłam z rozmów i materiałów promocyjnych przekazanych w trakcie wyjazdu szkoleniowego.

„Czytanie procentuje” - kampania społeczna

Fundacja „Cała Polska czyta dzieciom” wspólnie z PKO Bank Polski i Lubimyczytać.pl rozpoczęła kampanię społeczną „Czytanie procentuje”, zachęcającą rodziców do codziennego czytania dzieciom.

Za ideą kampanii stoi przekonanie od lat promowane przez Fundację „Cała Polska czyta dzieciom”: warto czytać dzieciom codziennie, niezależnie od tego, ile mają lat i na jakim etapie rozwoju się znajdują. Fundacja od 25 lat zachęca do wspólnej lektury, przypominając o jej znaczeniu dla rozwoju językowego, intelektualnego, społecznego i emocjonalnego najmłodszych oraz stworzyła listę książek, polecanych do czytania dzieciom. W działania te angażuje się również Fundacja PKO Banku Polskiego, wspierając ideę codziennego czytania.

Kampania „Czytanie procentuje” jest skierowana przede wszystkim do rodziców dzieci w wieku od 0 do 12 lat. Jej pierwszy etap obejmuje spoty radiowe, emitowane zarówno w tradycyjnych rozgłośniach, jak i serwisach streamingowych, a także materiały graficzne i animacje publikowane w internecie oraz mediach społecznościowych. Hasło kampanii nawiązuje do świata finansów, przypomina o inwestycji, której wartości nie da się zmierzyć wyłącznie liczbami. Jej „zyskiem” mogą być ciekawość świata, bogatszy język, wyobraźnia, otwartość na innych i odwaga w zadawaniu pytań. Nie od razu widać efekty, ale regularność sprawia, że 20 minut z książką może z czasem przynieść znacznie więcej niż tylko przeczytaną historię.

Źródła: calapolskaczytadzieciom.pl; lubimyczytac.pl

„Nie-Lalka” - opowiadania Szczepana Twardocha, Sylwii Chutnik i Wojciecha Chmielarza

Opowiadania, które powstawały w ostatnich miesiącach w ramach projektu literackiego „Nie-Lalka” ING Banku Śląskiego, doczekały się premiery. Do dyspozycji czytelników i słuchaczy oddano historie stworzone przez trójkę uznanych pisarzy. Dzięki nim miłośnicy literatury mogą przekonać się, jak mogłyby się potoczyć losy znanych postaci z powieści Prusa, gdyby na ich drodze nie stanęły problemy finansowe.

Do stworzenia historii inspirowanych realiami „Lalki” zaproszono trójkę pisarzy znanych ze swojego literackiego kunsztu - Szczepana Twardocha, który w wyrazisty sposób podejmuje kwestie tożsamości, Sylwię Chutnik, oddającą głos kobietom, oraz Wojciecha Chmielarza, skupiającego się na uwypukleniu ludzkiej natury. W treść opowiadań zaangażowani zostali również internauci, którzy wzięli udział w konkursie ING Banku Śląskiego. Jego zwycięzcy podzielili się swoimi historiami o podejmowaniu decyzji dających im niezależność. Najciekawsze z opisów zostały wplecione przez pisarzy do opowiadań cyklu „Nie-Lalka”.

Projekt „Nie-Lalka” jest jednym z działań ING Banku Śląskiego związanego z objęciem mecenatem najnowszej ekranizacji dzieła Prusa, która pojawi się na ekranach kin 30.09. Opowiadania będą dostępne na YouTube, Spotify i w Audiotece.

Źródło: https://wiadomosci.onet.pl/

Kongres Futurologiczny w Krakowie

W dniach 11–13 września 2026 roku w Pałacu Potockich w Krakowie odbędzie się VI Kongres Futurologiczny – konferencja kulturalno-naukowa organizowana przez Polską Fundację Fantastyki Naukowej, inspirowana literackim oraz filozoficznym dziedzictwem Stanisława Lema. Ma charakter niekomercyjny i oferuje wolny wstęp dla pełnoletnich słuchaczy, zapewniając możliwość udziału w dyskusjach i spotkaniach z zaproszonymi gośćmi.

Wydarzenie, nawiązując nazwą do słynnego opowiadania Stanisława Lema, stanowi interdyscyplinarne forum wymiany poglądów, które w duchu dzieł oraz myśli filozoficznej krakowskiego pisarza integruje twórców kultury z reprezentantami nurtu akademickiego. Przestrzeń podjętego dyskursu określa problematyka będąca przedmiotem studiów nad przyszłością oraz związane z nią elementy występujące w popkulturze. Konferencja sprzyja wzajemnych inspiracjom i umacnia fundament dla dalszego rozwoju polskiej fantastyki naukowej. W harmonogramie konferencji istotne miejsce zajmą odniesienia do twórczości science fiction jako gatunku o szczególnym potencjale dla rozważań futurologicznych. Konferencja posiada również część warsztatowo-dydaktyczną, adresowaną do kandydatów na studia, studentów oraz nauczycieli.

Program wydarzenia dostępny jest na stronie kongres.pffn.org.pl

Źródło: kongres.pffn.org.pl

Festiwal Miłosza w Krakowie 2026

15. edycja festiwalu odbędzie się w terminie 27.06-5.07. Myśl przewodnia tegorocznej edycji to hasło "Przeciwko nim", wywodzące się z debiutanckiego tomu noblisty, prowokujące do zadawania pytań o rolę poezji we współczesnym świecie i jej siłę społecznego oddziaływania. W czasie krakowskiego święta poezji nie zabraknie spotkań, dyskusji, czytania poezji, slamu i warsztatów.

W tym roku Kraków odwiedzi amerykańska poetka Claudia Rankine, by razem z tłumaczką Joanną Mąkowską opowiedzieć o Obywatelce uznanej za najlepszą amerykańską książkę poetycką XXI wieku. Raúl Zurita i Marta Eloy Cichocka, uhonorowani Nagrodą im. Wisławy Szymborskiej za wybitną książkę poetycką przetłumaczoną na język polski, porozmawiają o poezji sprzeciwiającej się chilijskiemu reżimowi. Duńska poetka somalijskiego pochodzenia Amina Elmi i tłumaczka Bogusława Sochańska, laureatki nagrody Europejski Poeta Wolności, porozmawiają o poezji ukazującej w bezkompromisowy sposób skomplikowaną tożsamość i doświadczenie migracji. Wybitna poetka litewska i tłumaczka literatury polskiej Birutė Jonuškaitė wraz ze swoją tłumaczką Agnieszką Rembiałkowską opowiedzą o nowo wydanym tomie Lista obecności. Cecilia Woloch, Krystyna Lenkowska i Nasim Łuczaj będą dyskutować o współtłumaczeniu oraz o procesie twórczym jako autoprzekładzie. W programie festiwalu nie zabraknie spotkania z tłumaczami Czesława Miłosza i Wisławy Szymborskiej. 

Festiwalowa publiczność będzie miała okazję przyjrzeć się różnym obliczom najnowszej poezji czeskiej. Zaplanowano udział czeskich poetów: Kateřiny Rudčenkovej, autorki uhonorowanego nagrodą Magnesia Litera tomu Chodzenie po wydmach, Miloša Doležala, który w swojej poezji mierzy się z tematyką czasów II wojny światowej i reżimu komunistycznego, prezentującego wiersze z tomu Zatopione miasto i Kamila Bouški, prezentującego cykl próz poetyckich Inwentura. Poezję ukraińską reprezentować będą Marianna Kijanowska, laureatka Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. Zbigniewa Herberta, oraz Ołesia Mamczycz. Białorusko-amerykańska poetka Walżyna Mort zaprezentuje wiersze z tomu Muzyka dla martwych i zmartwychwstałych.

Jak co roku trzon programu Festiwalu Miłosza stanowi przegląd najnowszej poezji polskiej – twórców reprezentujących różne pokolenia, języki i dykcje. Swoje najnowsze wiersze przedstawią m.in. Marcin Baran, Joanna Bociąg, Wojciech Bonowicz, Stanisław Kalina Jaglarz, Jarosław Mikołajewski, Przemysław Suchanecki, Julia Szychowiak. Ważnym elementem programu będzie premiera książki Jerzego Illga Zjazd do zajezdni.

W programie festiwalu uwzględniono także warsztaty i slamy. Pasjonaci przekładu poetyckiego zaproszeni są na zajęcia Poeta się tłumaczy. Osoby pragnące zgłębić tajniki uważnego czytania wezmą udział w warsztatach krytyki poetyckiej. Zaplanowano również spotkanie z udziałem bułgarskiej artystki Andrei Popyordanovej przygotowującej projekt graficzny inspirowany poezją Agaty Puwalskiej w ramach rezydencji artystycznej Zaprojektuj wiersz!. Jak co roku odbędzie się też poetycki Slam w Magazynie Kultury.

Wszystkie wydarzenia są bezpłatne, ale obowiązują na nie wejściówki, które są dostępne na stronie kbfbilety.krakow.pl i za pośrednictwem aplikacji KBF: PLUS. Program wydarzenia zamieszczono na stronie miloszfestival.pl. Siedzibą centrum festiwalowego będzie Pałac Potockich.

Źródło: miastoliteratury.pl