Festiwal Miłosza w Krakowie 2026

15. edycja festiwalu odbędzie się w terminie 27.06-5.07. Myśl przewodnia tegorocznej edycji to hasło "Przeciwko nim", wywodzące się z debiutanckiego tomu noblisty, prowokujące do zadawania pytań o rolę poezji we współczesnym świecie i jej siłę społecznego oddziaływania. W czasie krakowskiego święta poezji nie zabraknie spotkań, dyskusji, czytania poezji, slamu i warsztatów.

W tym roku Kraków odwiedzi amerykańska poetka Claudia Rankine, by razem z tłumaczką Joanną Mąkowską opowiedzieć o Obywatelce uznanej za najlepszą amerykańską książkę poetycką XXI wieku. Raúl Zurita i Marta Eloy Cichocka, uhonorowani Nagrodą im. Wisławy Szymborskiej za wybitną książkę poetycką przetłumaczoną na język polski, porozmawiają o poezji sprzeciwiającej się chilijskiemu reżimowi. Duńska poetka somalijskiego pochodzenia Amina Elmi i tłumaczka Bogusława Sochańska, laureatki nagrody Europejski Poeta Wolności, porozmawiają o poezji ukazującej w bezkompromisowy sposób skomplikowaną tożsamość i doświadczenie migracji. Wybitna poetka litewska i tłumaczka literatury polskiej Birutė Jonuškaitė wraz ze swoją tłumaczką Agnieszką Rembiałkowską opowiedzą o nowo wydanym tomie Lista obecności. Cecilia Woloch, Krystyna Lenkowska i Nasim Łuczaj będą dyskutować o współtłumaczeniu oraz o procesie twórczym jako autoprzekładzie. W programie festiwalu nie zabraknie spotkania z tłumaczami Czesława Miłosza i Wisławy Szymborskiej. 

Festiwalowa publiczność będzie miała okazję przyjrzeć się różnym obliczom najnowszej poezji czeskiej. Zaplanowano udział czeskich poetów: Kateřiny Rudčenkovej, autorki uhonorowanego nagrodą Magnesia Litera tomu Chodzenie po wydmach, Miloša Doležala, który w swojej poezji mierzy się z tematyką czasów II wojny światowej i reżimu komunistycznego, prezentującego wiersze z tomu Zatopione miasto i Kamila Bouški, prezentującego cykl próz poetyckich Inwentura. Poezję ukraińską reprezentować będą Marianna Kijanowska, laureatka Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. Zbigniewa Herberta, oraz Ołesia Mamczycz. Białorusko-amerykańska poetka Walżyna Mort zaprezentuje wiersze z tomu Muzyka dla martwych i zmartwychwstałych.

Jak co roku trzon programu Festiwalu Miłosza stanowi przegląd najnowszej poezji polskiej – twórców reprezentujących różne pokolenia, języki i dykcje. Swoje najnowsze wiersze przedstawią m.in. Marcin Baran, Joanna Bociąg, Wojciech Bonowicz, Stanisław Kalina Jaglarz, Jarosław Mikołajewski, Przemysław Suchanecki, Julia Szychowiak. Ważnym elementem programu będzie premiera książki Jerzego Illga Zjazd do zajezdni.

W programie festiwalu uwzględniono także warsztaty i slamy. Pasjonaci przekładu poetyckiego zaproszeni są na zajęcia Poeta się tłumaczy. Osoby pragnące zgłębić tajniki uważnego czytania wezmą udział w warsztatach krytyki poetyckiej. Zaplanowano również spotkanie z udziałem bułgarskiej artystki Andrei Popyordanovej przygotowującej projekt graficzny inspirowany poezją Agaty Puwalskiej w ramach rezydencji artystycznej Zaprojektuj wiersz!. Jak co roku odbędzie się też poetycki Slam w Magazynie Kultury.

Wszystkie wydarzenia są bezpłatne, ale obowiązują na nie wejściówki, które są dostępne na stronie kbfbilety.krakow.pl i za pośrednictwem aplikacji KBF: PLUS. Program wydarzenia zamieszczono na stronie miloszfestival.pl. Siedzibą centrum festiwalowego będzie Pałac Potockich.

Źródło: miastoliteratury.pl

Krakowski Kiermasz Książki 2026

Antykwariusze i bukiniści z Krakowa swoją ofertę zaprezentują na Placu św. Marii Magdaleny w dniach od 22 do 31 maja. Kolejne spotkania zapowiedziano co miesiąc aż do września.

Krakowski Kiermasz Książki organizowany jest od 2016 roku i przypomina o bogatych tradycjach antykwarycznych Krakowa, odbywa się pod hasłem „Szukam słowa”, które nawiązuje do tytułu debiutanckiego wiersza krakowskiej noblistki Wisławy Szymborskiej. Na stoiskach będzie można upolować prawdziwe czytelnicze perełki, od rzadkich wydań sprzed lat, przez bogato ilustrowane książki, po tytuły związane z historią miasta. Z myślą o czytelnikach przygotowano też okolicznościowe zakładki do książek z wierszem Szymborskiej.

Swoją ofertę na kiermaszu zaprezentują antykwariaty: PiBook, Hulajpole, Phosphoros, Ministerstwo Starych Książek, Świat w tunelu, Szafa Pełna Książek, 451 stopni, Erudyta, Fundacja Biblioteka Domowa, American Bookstore, a także bukiniści: Grzegorz Łabuda oraz Robert Gardas.

Zaplanowano również wydarzenia towarzyszące. Na wystawie „Sztuka słów i obrazów”  przedstawione zostaną sylwetki częściowo zapomnianych pisarzy oraz ilustratorów związanych z Krakowem, takich jak: Adam Zagajewski, Kornel Filipowicz, Hanna Malewska, Magdalena Samozwaniec oraz Daniel Mróz, Jan Marcin Szancer, Olga Siemaszko i Maria Orłowska Gabryś. Chętni będą mogli wziąć także udział w bezpłatnych warsztatach tworzenia ekslibrisów. 

Najbliższy Krakowski Kiermasz odbędzie się w dniach 22-31 maja. Kolejne spotkania zapowiedziano w następujących terminach: 19-28 czerwca, 17-26 lipca, 21-30 sierpnia oraz 18-27 września.

Źródło: booklips.pl

Erasmus+: staż zawodowy w Chanii (Grecja)

W dniach 21–23.04.2026 r. w ramach Erasmus+ Staff Mobility For Training dwie pracowniczki Oddziału Udostępniania Zbiorów Biblioteki Głównej Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej (BG UKEN) gościły w Bibliotece i Centrum Informacyjnym Politechniki Kreteńskiej/The Library and Information Centre of Technical University of Crete (L.I.Ce. TUC) w Chanii (Grecja).

Budynek główny Biblioteki Politechniki Kreteńskiej (Fot. A. Więk-Rutkowska).

Kampus Politechniki Kreteńskiej (fot. B. Wąsik).

Ważnym punktem wizyty był wykład wprowadzający, który wygłosiła Dyrektorka L.I.Ce. TUC Maria Ntaountaki, omawiający m.in. następujące zagadnienia:

– misja i najważniejsze wydarzenia w historii placówki;

– liczba i kategorie czytelników;

– posiadany księgozbiór (zakres tematyczny i formy gromadzonych materiałów);

– oferowane usługi, w tym zwłaszcza: zasady i formy udostępniania zbiorów; szkolenia użytkowników biblioteki; formy wsparcia dla czytelników z niepełnosprawnościami;

– dostępne narzędzia: zintegrowany system biblioteczny, technologia RFID (umożliwiająca bezprzewodowe odczytywanie i przesyłanie danych), oprogramowanie antyplagiatowe Turnitin (wykrywające również fragmenty napisane przez sztuczną inteligencję np. ChatGPT).

– współpraca z krajowymi i międzynarodowymi sieciami i stowarzyszeniami, m.in. Liga Europejskich Bibliotek Badawczych (LIBER), Helleńska Inicjatywa Otwartej Nauki (HOSI); omówienie Systemu Zarządzania Jakością, którego jednym z wymogów jest prowadzenie cyklicznych Elektronicznych Badań Satysfakcji Użytkowników.

Z kolei w wystąpieniu pracowniczek Biblioteki UKEN, poprzedzonym ogólną charakterystyką Krakowa jako miasta kultury i nauki, a także podstawowymi informacjami na temat Uniwersytetu KEN przedstawione zostały:

– struktura organizacyjna Biblioteki UKEN i zadania jej poszczególnych działów, w tym liczebność personelu i zasady awansu zawodowego;

– ogólną charakterystyka księgozbioru;

– system biblioteczny KOHA;

– zasady udostępniania zbiorów (w tym e-legitymacja);

– elektroniczne źródła informacji;

– takie inicjatywy, jak Muzeum Podręcznika UKEN, dostosowanie placówki i jej usług do potrzeb osób niepełnosprawnych, obecność Biblioteki w mediach społecznościowych.

Była również możliwość obserwowania codziennej pracy Biblioteki TUC: każdy z pięciu zatrudnionych w niej bibliotekarzy scharakteryzował i pokazał, na czym polegają jego obowiązki, co stworzyło przestrzeń do wymiany wiedzy i doświadczeń z zakresu dobrych praktyk, do zadawania pytań, omawiania zalet oraz wad danego rozwiązania.

Wyjazd szkoleniowy umożliwił porównanie funkcjonowania bibliotek uczelnianych o różnym charakterze oraz zaobserwowanie ciekawych rozwiązań organizacyjnych, mogących być inspiracją dla instytucji macierzystej:

#TataTeżCzyta 2026

11 maja wystartowała czwarta edycja #TataTeżCzyta 2026 – ogólnopolskiej akcji społecznej, której celem jest zachęcenie mężczyzn (zwłaszcza ojców) do regularnego czytania dzieciom oraz promowanie czytelnictwa wśród panów. Organizatorem inicjatywy jest Fundacja Powszechnego Czytania. Kampania potrwa aż do 23 czerwca (Dnia Ojca).

Hasło tegorocznej edycji „czytanie rozwija mózg” podkreśla, że wspólna lektura z dzieckiem nie tylko rozwija, ale również buduje silne, emocjonalne więzi. Wspólne czytanie aktywuje obszary odpowiedzialne za język, pamięć, wyobraźnię i emocje, działając jak trening dla mózgu. Na znaczenie wczesnych doświadczeń czytelniczych od lat zwracają uwagę badacze związani z Harvard University – badania podkreślają kluczową rolę relacji i języka w rozwoju dziecka. Organizatorzy podkreślają, że budowanie kultury czytania w rodzinie wymaga zaangażowania obojga rodziców. Tymczasem według badań Biblioteki Narodowej – po książki sięga 47% kobiet i jedynie 34% mężczyzn, stąd potrzeba i pomysł na kampanię skierowaną szczególnie do nich.

W akcji biorą udział 44 wydawnictwa, z których każde proponuje jedną książkę oznaczoną specjalnym logo. Tytuły są podzielone na kategorie wiekowe, aby ułatwić rodzicom i opiekunom wybór odpowiednich tytułów dopasowanych do potrzeb i możliwości dziecka na każdym różnym etapie rozwoju. Ze strony tatatezczyta.pl można pobrać Poradnik dla rodziców i opiekunów ze wskazówkami oraz propozycjami książek do czytania dla dzieci w różnym wieku.

Źródło: tatatezczyta.pl

Mieszkaniec Indii stworzył bibliotekę liczącą ponad 2 miliony książek

Anke Gowda spędził ponad pięć dekad na tworzeniu jednej z największych bibliotek w Indiach z bezpłatnym dostępem do książek. Przez całe dorosłe życie przeznaczał trzy czwarte pensji na stworzenie biblioteki, z której mogliby korzystać wszyscy. Dziś Pustaka Mane, czyli Dom Książek, to jedna z największych książnic w całych Indiach.

Miejscowość Haralahalli w dystrykcie Mandya liczy około tysiąca mieszkańców, ale może poszczycić się imponującą biblioteką, która znana jest w całych Indiach - Pustaka Mane. Tego obiektu nie byłoby gdyby nie pasja, poświęcenie i wytrwałość jednego człowieka.

Anke Gowda urodził się w 1947 roku w rodzinie rolniczej. Dorastał w małej wsi, łącząc naukę w szkole z pomaganiem ojcu w pracach polowych. Jak przyznał w jednym z wywiadów, w domu nie było książek, ale zawsze był nimi zainteresowany i szybko zaczął czytać. Za pieniądze, które rodzice dawali mu na jedzenie, często kupował sobie kolejne lektury.

Po zdobyciu licencjatu Gowda zaczął pracować jako konduktor autobusowy, po krótkim czasie porzucił niskopłatne zajęcie i poszedł na Uniwersytet w Mysuru studiować literaturę kannada. Podczas studiów miał już swoją biblioteczkę. Dręczyło go jednak, jak trudno było znaleźć książki do nauk, więc postanowił zgromadzić zbiór, który mógłby udostępniać innym osobom z terenów wiejskich.

Podjął pracę w cukrowni i dwie trzecie miesięcznej pensji wydawał na książki. Był oddany swej misji do tego stopnia, że sprzedał posiadaną nieruchomość, by sfinansować rozbudowę zbiorów. Gdy zgromadził około 50 tysięcy książek, pojawił się problem znany wielu czytelnikom – brak miejsca na kolejne woluminy. Pomoc nadeszła niespodziewanie z zewnątrz. Hari Khodaya, producent popularnej indyjskiej whisky, który sfinansował budowę świątyni w regionie, usłyszał o kolekcji Gowdy. Nie mógł uwierzyć, że jeden człowiek może posiadać tak wiele książek, postanowił więc go odwiedzić. Zafascynowany tym, co zobaczył, zapytał Gowdę, czego potrzebuje. Ten odpowiedział, że chciałby zbudować bibliotekę z prawdziwego zdarzenia. Biznesmen zgodził się i przekazał środki na budowę ogromnego budynku, który jest obecnie częścią Pustaka Mane. Kilka lat później lokalne władze sfinansowały budowę dwóch kolejnych budynków, przylegających do pierwszego.

Obecnie Pustaka Mane to jedna z największych bibliotek w Indiach ze swobodnym dostępem do zbiorów. Jej kolekcja liczy ponad 2 miliony książek – od literatury klasycznej po nauki ścisłe, technologię, filozofię, mitologię, historię i podręczniki do egzaminów. Na półkach znajdują się również słowniki (ponad 5 tysięcy), książki zagraniczne (pół miliona), gazety i czasopisma, a także XIX-wieczne woluminy. Ze zbiorów biblioteki korzystają studenci, badacze, pisarze, a zdarzyło się, że w jej murach pojawili się nawet sędziowie Sądu Najwyższego. Książnica jest otwarta dla wszystkich, nie są pobierane żadne opłaty.